Küresel finans piyasalarında ABD Doları’nın “güvenli liman” imajı, tarihinin en ciddi testlerinden birini yaşıyor. Dolar endeksi, Mart 2022’den bu yana en düşük seviyeye gerileyerek 97,076’yı test etti. Oysa yılın başında güçlü faiz beklentileriyle 110 sınırına kadar yaklaşmıştı. An itibariyle dolar endeksi 3 yılın dibinde seyrediyor.
Bu dramatik düşüşün arkasında yalnızca makroekonomik veriler yok. Donald Trump’ın Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell’ı koltuğundan erken indirme niyeti, piyasaların sinir uçlarını tetikledi.
Dolar Neden Geriliyor?
Analistlere göre üç kritik başlık, doları %10’un üzerinde değer kaybına sürükledi:
- Fed’in Bağımsızlığına Gölge Düşmesi
Trump’ın Powell’ın görev süresi dolmadan halefini Eylül-Ekim gibi açıklamayı planladığı haberleri, ABD Merkez Bankası’nın siyasi baskı altında kalacağına dair korkuları alevlendirdi. - 3 Faiz İndirimi İhtimali
Yıl sonuna kadar üç faiz indirimi beklentisi, dolara olan talebi zayıflattı. Fed’in faiz silahını hızlı kullanacağı beklentisi, yatırımcıların altına ve Euro’ya yönelmesine neden oldu. - Jeopolitik Gelişmeler
İsrail-İran geriliminin ateşkese evrilmesi, jeopolitik risk primini düşürerek doları sığınak pozisyonundan uzaklaştırdı.
Piyasalar “Gölge Başkan” Senaryosuna Hazır mı?
The Wall Street Journal kaynaklı kulislere göre Trump’ın masasında şu isimler var:
- Kevin Hassett (Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü)
- Kevin Warsh (Eski Fed Guvernörü)
- Scott Bessent (Eski Hazine Bakanı adayı)
- David Malpass (Eski Dünya Bankası Başkanı)
- Christopher Waller (Mevcut Fed Yönetim Kurulu Üyesi)
Finans çevrelerinde en çok konuşulan endişe: Bu isimlerden birinin “Powell’ın kararlarını yumuşatmak için sahneye çıkacak gölge başkan” rolünü üstlenmesi. Ballinger Group FX Piyasalar Analisti Kyle Chapman, süreci şöyle özetliyor:
“Powell’ın otoritesinin televizyon ekranlarında adım adım aşındırılacağı bir dönem başlıyor olabilir. Bu, dolara en büyük güven krizini yaratır.”
Parite ve Altın Cephesinde Rekorlar
Doların dramatik gerilemesi, parite ve altın piyasalarında sert dalgalanmaları beraberinde getirdi:
- Euro/Dolar: 1,1743 ile Eylül 2021’den beri en yüksek seviye
- Dolar/İsviçre Frangı: 0,7980 ile son 13 yılın dibinde
- Dolar/Yen: 143,75 ile Haziran’dan bu yana en düşük seviye
- Altın: %0,4 artışla 3.347 dolar/ons
Chapman’ın yorumuna göre eğer önümüzdeki haftalarda istihdam verileri de beklentilerin altında kalırsa doların yeni dip seviyeleri test etmesi kaçınılmaz.
Trump’ın Ekonomi Politikaları Doları Nasıl Eritiyor?
Trump’ın gümrük tarifeleri ve merkez bankasına yönelik saldırgan söylemleri, yatırımcı güvenini son üç yılda istikrarlı şekilde aşındırdı.
Analistler, “doların artık rezerv para niteliği tartışılmıyor ancak güvenli liman özelliği hızla zayıflıyor” görüşünde birleşiyor. ABD Başkanı’nın Truth Social platformunda Powell’ı hedef alan paylaşımları, küresel piyasalarda “yönetim kaosu” algısını güçlendiriyor.
Dolar endeksinin üç yılın dibine gerilemesi, sadece faiz indirimi beklentisinin değil, kurumsal bağımsızlığın aşındığı bir döneme girildiğinin habercisi.
Trump’ın erken Fed başkanı atama planı, piyasalarda siyasi risk primini kalıcı hale getirebilir.
Altın, Euro ve İsviçre Frangı gibi varlıklar, önümüzdeki aylarda daha fazla rezerv akışı çekebilir.
Eğer “gölge başkan” senaryosu resmileşirse, dolar için bu düşüş sadece bir başlangıç olur.