Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Haziran 2025 PPK ( Para Politikası Kurulu ) Toplantı Özetini yayımladı. Özette, yılın ikinci çeyreğine dair makroekonomik görünümün satır araları önemli mesajlarla dolu: Yurtiçi talep yavaşlıyor, enflasyonda düşüş eğilimi sürüyor, para politikasında kararlılık korunuyor.
Talep Soğuyor, Yatırımlar Sürüyor
Merkez Bankası verileri, özellikle tüketim tarafında yavaşlamanın netleştiğine işaret ediyor. Gayri Safi Yurtiçi Hasıla büyümesi yılın ilk çeyreğinde ivme kaybederken:
- Özel tüketim yıllık bazda yavaşladı
- Toplam yatırımlar yıllık büyümeyi destekledi
- Çeyreklik bazda hem tüketim hem yatırımlar geriledi
- Net ihracat, ihracat artışı ve ithalatın düşmesiyle pozitif katkı yaptı
Özette, bayram döneminde kartlı harcamalardaki artışın da geçici olduğu, mayıs itibarıyla iç talepte soğuma sinyallerinin güçlendiği vurgulandı.
Kredilerde Yavaşlama ve Faizlerde Yükseliş
Politika faizinin %46’da sabit tutulduğu süreçte kredi kanallarındaki sıkılaşmanın etkileri netleşiyor:
- TL ticari kredi faizleri 4 haftada 455 baz puan artarak %60,3’e çıktı
- İhtiyaç kredisi faizleri %70’in üzerine tırmandı
- Otomobil ve konut kredileri de çeyreklik bazda geriledi
- Ticari kredi büyüme oranı %3,6’dan %2,4’e indi
Bu tablo, parasal aktarımın güçlendiğini ve talebi dizginleyici etkilerin devreye girdiğini ortaya koyuyor.
Enflasyonda Yıllık Gerileme Ama “Yüksek Seyir” Uyarısı
Mayıs ayı itibarıyla tüketici enflasyonu %35,41’e gerilerken, baz etkisi ve TL’nin reel değerlenmesi sayesinde B ve C endeksleri de düştü. Ancak Merkez Bankası, hizmet grubu fiyatlamalarının yüksek kalmaya devam ettiğini belirterek şu önemli mesajı verdi:
“Hizmet yıllık enflasyonu mallara göre yüksek seyrini sürdürüyor.”
Özette, kira enflasyonunun halen belirgin şekilde yüksek kaldığı ama yeni sözleşmelerde artış hızının yavaşladığı da dikkat çekici bir detay olarak öne çıktı.
Döviz Cephesinde Dengelenme
TL’de Mayıs ve Haziran’da artan oynaklık da özetin gündeminde. 1 aylık kur oynaklığı %12,4 seviyesine, 12 aylık oynaklık ise %23’e gerilemiş durumda.
5 yıllık CDS (kredi risk primi) ise 304 baz puana düştü. Merkez Bankası, bu tabloyu portföy girişleriyle desteklenen bir güven işareti olarak değerlendiriyor.
Cari Denge ve Dış Ticaret
Cari işlemler dengesinde ise hala dalgalı bir görünüm var:
- Nisan ayında cari açık 7,9 milyar $
- 12 aylık birikimli cari açık 15,8 milyar $’a çıktı
- Altın ithalatı yüksek kaldı, dış ticaret açığı arttı
- Yüksek frekanslı veriler, mücevher hariç tüketim ithalatında haziranda yatay seyir beklentisini güçlendiriyor
Enflasyon Beklentileri Geriliyor
Bir diğer önemli başlık enflasyon beklentilerindeki yavaşlama.
Haziran ayı anketlerine göre:
- 2025 yıl sonu beklentisi %29,9’a düştü
- 2026 yılı beklentisi %20,4 seviyesine indi
- 5 yıllık beklenti %11’e geriledi
Ancak Merkez Bankası, fiyatlama davranışlarının hâlâ önemli risk unsuru oluşturduğunu da net şekilde hatırlatıyor.
Jeopolitik Riskler ve Emtia Fiyatları
Özette jeopolitik gerilimler de kritik bir parantez açtı. Brent petrol, Mayıs’ta 64 dolardan haziran ortasında 75 dolara yükseldi.
Enerji fiyatlarındaki dalgalanmanın enflasyon ve cari denge üzerinde baskı yaratabileceği vurgulanıyor.
Haziran 2025 PPK Özeti, Merkez Bankası’nın sıkı para politikasını sürdürmekte kararlı olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
İç talepte beklenen yavaşlama başladı, ancak fiyatlama davranışlarının kalıcılığı önemli bir sınav.
Jeopolitik riskler, enerji fiyatları ve Fed belirsizlikleri de dengeleri anında değiştirebilecek potansiyelde.
Önümüzdeki dönemde sıkı para politikasının, maliye politikası eşgüdümüyle desteklenip desteklenmeyeceği belirleyici olacak.